شاهين دژ

         شاهين دژ از جمله شهرستانهاي جنوب استان آذربايجان غربي كه در 60 كيلومتري جنوب شرقي شهرستان مياندوآب كه در 46 درجه و 33 دقيقه و 45 ثانيه طول شرقي از نصف النهار گرينويچ و در 46 درجه و 40 دقيقه و 30 ثانيه عرض شمالي از خط استوا در كنار شرقي زرينه رود ( جغتاي) با ارتفاع 1360 متر ازسطح دريا ومساحتي بالغ بر 2000  كيلومتر مربع بوده و از طرف شمال به مياندوآب و ملكان  از آذربايجان شرقي و از جنوب به تكاب آخرين شهرستان استان و شرقاً به روستاهاي تابعه مراغه و قره آغاج هشترود و ملكان و از مغرب به شهرستان بوكان محدود مي شود اين شهر شامل دو بخش مركزي و كشاورز كه در 30 كيلومتري جاده مياندوآب و شاهين دژ قرار دارد و شامل پنج دهستان كه سه دهستان در محدوده بخش مركزي بنامهاي محمود آباد ، هولاسو و صفاخانه قرار دارد و 2 دهستان به نامهاي كشاورز به مركزيت بخش كشاورز و چهاردولي به مركزيت روستاي صورين مي باشد .

 از مجموع 150 روستاهاي شهرستان نزديك به 90 روستا در بخش مركزي و مابقي در محدوده بخش كشاورز مي باشد . دهستان محمود آباد با 27 روستا و دهستان چهاردولي با 31 روستا مي باشد . مطابق با آخرين سزشماري سال 75  جمعيت شهرستان بالغ بر 100 هزار نفر بوده كه از اين تعداد 35 هزار نفر در مركزشهرستان و مابقي در دهستانها و روستاهاي تابعه سكونت دارند . تركيب جمعيتي شهرستان غير از روستاهاي مناطق كرد نشين از اقوام و تيره هاي مختلف محلي است . كه هر يك علاوه بر تكلم زبان تركي به لهجه ها و گويش هاي محلي خود صحبت مي نمايند از جمله اينها چهار دولي ، تيره زعفرانلويي ، موسولانلويي ، آجرلويي ، قيچيلو ، سربياني هشترودي را مي توان نام برد شايان ذكر است كه زبان اصلي و ساكنين آذري بوده كه اغلب جمعيت اين شهرستان را تشكيل مي دهند ومذهب آنها به صورت شيعه و سني مي باشد شاهين دژ از لحاظ معادن غني بوده  و داراي چندين معادن از جمله سنگ سيمان ، سنگهاي تزئيني كه قابل رقابت با سنگهاي مرمر ايتاليا مي باشد همچون مرمر ، چيني ، گرانيت ، خاك نسوز ، آلومينيم ، زغال سن ، سيليس ، جيوه ، نبرتراورش و غيره مي باشد . 

*****************

طول :  46 درجه و 34 دقیقه

 عرض :  36 درجه و  40 دقیقه

ارتفاع از  سطح دریا : 1350 متر 

خطر نسبی زلزله در استان آذربایجان غربی    
تا   (1) خطر نسبی پایین تا (5)  بالاترین خطر نسبی

شاهین دژ :

 شاهین دژ یکی از شهرستانهای استان آذربایجان غربی است که از شمال و شمال خاوری به شهرستان هشترود،  از شمال باختری به شهرستان میاندوآب ، از خاور به شهرستان تکاب از جنوب به استان کردستان ، از جنوب باختری به شهرستان مهاباد محدود می گردد.

رودهای مهمی که در شهرستان شاهین دژ جریان دارند عبارتند از :

1-  زرینه  رود

  از کوههای چهل چشمه سرچشمه گرفته و به دریاچه ارومیه می ریزد.در حدود سی کیلومتری جنوب شاهین دژ صد عظیم بوکان بر روی این رودخانه زده شده که نقش اقتصادی مهمی در منطقه ایفا میکند.

2- رود هاچه سو

از کوه قاپ قایا  هاچه سو سرچشمه گرفته بعد از آبیاری نمودن مزارع کشاورزی  این روستا و شهرستان شاهین دژ به زرینه رود می ریزد.

3- رود اخچه

از کوه سفره سالان سرچشمه گرفته بعد از عبور از شهر شاهین دژ به زرینه رود می ریزد.

کوه ها :

این شهرستان در منطقه کوههای زاگرس واقع شده و مهمترین کوههائی که آن را پوشانیده عبارتند از:

1- اکوز اولان : در 34 کیلومتری شمال خاوری شاهین دژ با ارتفاع 2917 متر.

2- اوته داغ:  در 25 کیلومتری جنوب خاوری ، با ارتفاع 2550 متر .

3- اوزون دره: در 21 کیلومتری جنوب ، با ارتفاع 2698 متر.

4- بردرش: در 21 کیلومتری خاور ، با ارتفاع 2767 متر.

5- تکه قیه شی: در 29 کیلومتری شمال خاوری، با ارتفاع 2710 متر .

6- خسروخان: در 14 کیلومتری جنوب خاوری ، با ارتفاع 2429 متر .

7- سبلاخ : در 17 کیلومتری شمال خاوری با ارتفاع 2492 متر.

8 - سفره سلام: در 21 کیلومتری خاور ، با ارتفاع 2710 متر.

9- سویلی: در 35 کیلومتری شمال خاوری ، با ارتفاع 2668 متر.

10 - قازمه : در 29 کیلومتری شمال خاوری، با ارتفاع 2775 متر.

11- محمود خان : در 27 کیلومتری شمال خاوری، با ارتفاع 2610 متر.

12- یای قاری: در36 کیلومتری شمال خاوری، با ارتفاع 2941 متر که بلند ترین قله این شهرستان می باشد.

تپه ها :

شهرستان شاهین دژ در منطقه نیمه دشتی و نیمه تپه ای بنا شده ، و مهمترین تپه های اطراف آن عبارتند از :

1- تپه یارم قلعه.  در جنوب خاوری

2- تپه قره داش . در شمال خاوری

3- داوشان تپه.  در شمال

4- تپه خانم جان.  در باختر

5- تپه ساری کمر. در جنوب

آب و هوا:

آب و هوای شهرستان شاهین دژ سرد نسبتا خشک و معتدل بوده بیشترین درجه حرارت در تابستان ها 36 درجه  بالای صفر  وکمترین آن در زمستان 15 درجه زیر صفر می باشد. میزان بارندگی سالانه بطور متوسط 331 میلی متر  است

رستنی ها:

از درختان ارژن و زالزالک وحشی از گیاهانی که کاربرد داروئی و صنعتی دارند ، گل گاوزبان - شیرین بیان - بابونه-

شاه تره - خاک شیر - بارهنگ - کاکوتی - قارچ وحشی - بومادران - پیاز کوهی - مرزه کوهی -  گون  و کتیرا در اکثر

نقاط این شهرستان  می رویند.همچنین پوشش گیاهی غنی جهت چرای دام موجود است .

محصولات جالیزی:

هندوانه - خیار - خیار چنبر - خربزه - گوجه فرنگی - فلفل - لوبیا

سایر محصولات کشاورزی:

گندم - جو - نخود - عدس - کنجد - بزرک - سیب زمینی-

میوه ها :

انگور- سیب - گلابی - گیلاس - آلوبالو - زردآلو - قطره طلائی- هلو - شلیل - توت - به - انجیر -

حیوانات:

 - اهلی شامل .

 گاو- گاومیش  - گوسفند -  بز - دراز گوش -  اسب - قاطر  - سگ- گربه - سگ های شکاری - مرغ - خروس - بوقلمون - مرغابی -کبوتر - اردک

 - وحشی شامل.

 شاهین - گرگ -  قوچ - میش - بزکوهی - روباه - شغال - کبک - درنا - تیهو - خرس - بلدرچین -

وضع اقتصادی:

اساس اقتصادی این شهر کشاورزی ، دامداری و صنایع دستی و ماشینی استوار گردیده است که شامل:

صنایع دستی.

گلیم بافی - قالی بافی - جوراب بافی و دستکش (به صورت سنتی توسط زنان خانه دار  انجام می شود )

صنایع ماشینی.

آرد سازی  ، پنیر سازی ، آهک پزی ، ساخت تیرچه و بلوک ، موزائیک سازی، رنگ رزی ، آجرپزی ، از جمله فعالیتهای صنعتی می باشد